ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Bonus Share ਬਨਾਮ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Stock Split in Punjabi

ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Bonus Share ਬਨਾਮ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Stock Split in Punjabi ਦੇ ਵਿਸ਼ੇ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਦਿਲਚਸਪ ਕਿੱਸਾ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ । ਕਪੂਰਥਲਾ ਦੇ ਇੱਕ ਛੋਟੇ ਜਿਹੇ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸਾਲਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਪਨੀ ਦੇ 100 ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦੇ ਸਨ । ਇੱਕ ਦਿਨ ਸਵੇਰੇ ਚਾਹ ਪੀਦਿਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖ਼ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਖ਼ਬਰ ਪੜ੍ਹੀ ਕਿ ਕੰਪਨੀ 1:1 ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਰਹੀ ਹੈ ।

ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਸੁਨ ਕੇ ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦਾ ਕੋਈ ਟਿਕਾਣਾ ਨਾ ਰਿਹਾ । ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਚਮਕ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਹੁਣ ਬਹੁਤ ਵਦ ਜਾਣਗੇ । ਪਰ ਜਦੋਂ ਕੁਝ ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣਾ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਾ ਚੈੱਕ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਾਂ 200 ਹੋ ਗਈ ਸੀ, ਪਰ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਉਹੀ ਰਹੀ । ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਸਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਿਉਂ ਹੋਇਆ ? ਅਮਰੀਕ ਸਿੰਘ ਵਰਗੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਹਰ ਸਾਲ ਇਹੀ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਬਨਾਮ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Bonus Share Vs Stock Split ਦੇ ਗਣਿਤ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ।

1. ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Bonus Share ਕੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ?

ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Bonus Share ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ । ਸਰਲ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਉਹ ਵਾਧੂ ਸ਼ੇਅਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਵਾਧੂ ਕੀਮਤ ਦੇ (ਮੁਫ਼ਤ) ਜਾਰੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਅਨੁਪਾਤ Ratio ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ 1:1 ਜਾਂ 2:1 । ਇਸ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੰਪਨੀ ਦਾ 1 ਸ਼ੇਅਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ 1 ਸ਼ੇਅਰ ਬੋਨਸ ਵਜੋਂ ਮਿਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁੱਲ ਸ਼ੇਅਰ 2 ਹੋ ਜਾਣਗੇ । ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ 100 ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ 1:10 ਦਾ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Bonus Share ਦਿਤਾ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਕੁੱਲ 1000 ਸ਼ੇਅਰ ਹੋ ਜਾਣਗੇ ।

ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਆਪਣੇ ਮੁਨਾਫੇ ਦਾ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਕਰਨਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਨਕਦ Cash ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ । ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਕੰਪਨੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਮੁਨਾਫਾ ਕਮਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਸ ਪੈਸੇ ਨੂੰ Reserves and Surplus ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਇਹ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਨੂੰ Share Capital ਸ਼ੇਅਰ ਪੂੰਜੀ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ Capitalization of Profits ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਨਕਦ ਪੈਸਾ ਬਾਹਰ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ, ਸਗੋਂ ਉਹ ਪੈਸਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਹੀ ਲੱਗਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।

ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ Total Value ਤੁਰੰਤ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ । ਜਦੋਂ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ, ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ₹1000 ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ 1:1 ਬੋਨਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਬੋਨਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟ ਕੇ ₹500 ਦੇ ਕਰੀਬ ਰਹਿ ਜਾਵੇਗੀ । ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ₹500 ਦੇ ਦੋ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਣਗੇ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਜੇ ਵੀ ₹1000 ਹੀ ਹੈ । ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਚੰਗਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਮੁਨਾਫਾ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ।

1. ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ (1:1 ਅਨੁਪਾਤ) ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

2. ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ

• ਮੁਫ਼ਤ ਵੰਡ: ਇਹ ਸ਼ੇਅਰ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਅਰਧਾਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਦਿੱਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਭੁਗਤਾਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ।
• ਤਰਲਤਾ (Liquidity) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ: ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਣ ਨਾਲ, ਇਹ ਛੋਟੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ Trading Volume ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
• ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ (Face Value) ਸਥਿਰ: ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਦੇ ਉਲਟ, ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵੇਲੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ।
• ਵਿੱਤੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ: ਸਿਰਫ਼ ਉਹੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਬੋਨਸ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਭਾਰੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਚੰਗੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ।
• ਟੈਕਸ ਲਾਭ: ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਮਿਲਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਕੋਈ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ । ਟੈਕਸ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹੋ ।
• ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਡਿਵੀਡੈਂਡ: ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰੇਗੀ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਮਿਲੇਗਾ ।

2. ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Stock Split ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ?

ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Stock Split ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਈ ਬਹੁਤ ਦਿਲਚਸਪ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਕਾਰਵਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਆਪਣੇ ਮੌਜੂਦਾ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਓਨੀ ਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ₹100 ਦੇ ਇੱਕ ਨੋਟ ਨੂੰ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਕਰਵਾ ਕੇ ₹10-10 ਦੇ ਦਸ ਨੋਟ ਲੈਣਾ; ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ ਰਕਮ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦੀ, ਬਸ ਨੋਟਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਤਰਲਤਾ Liquidity ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ ਚੱਲਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ ₹10,000 ਜਾਂ ₹20,000 ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ) । ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਛੋਟੇ ਜਾਂ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਕੰਪਨੀ ਇਸ ਕੀਮਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Stock Split ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਸਸਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲੋਕ ਉਸਨੂੰ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ-ਵੇਚ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਚੀਜ਼ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ Face Value ਦਾ ਘਟਣਾ ਹੈ । ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਵੰਡੇ ਗਏ ਹਨ । ਉਦਾਹਰਨ ਲਈ, ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ ₹10 ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ 1:10 ਦਾ ਸਪਲਿਟ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਹਰ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਬਦਲੇ 10 ਸ਼ੇਅਰ ਮਿਲਣਗੇ ਅਤੇ ਹਰ ਨਵੇਂ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ ₹10 ਤੋਂ ₹1 ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ । ਇਸ ਨਾਲ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅਕਾਊਂਟਸ Balance Sheet ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨਾ ਤਾਂ ਨਵਾਂ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਆਪਣੇ ਰਿਜ਼ਰਵ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ । ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਛੋਟੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ।

1. ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ (1:10 ਅਨੁਪਾਤ) ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਟੇਬਲ

2. ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਦੇ ਮੁੱਖ ਪਹਿਲੂ

• ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ ਵਿੱਚ ਕਮੀ: ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਹੋਣ ‘ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਅਸਲ ਫੇਸ ਵੈਲਿਊ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ (ਜਿਵੇਂ ₹10 ਤੋਂ ₹5 ਜਾਂ ₹2 ਜਾਂ ₹1) ਜਿਸ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਟੋਕ ਸਪਲਿਟ ਹੋਇਆ ਹੈ ।
• ਕੋਈ ਨਵਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਹੀਂ: ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਾਧੂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪੈਸਾ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਪੈਂਦਾ, ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।
• ਛੋਟੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਫਾਇਦਾ: ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਣ ਨਾਲ, ਘੱਟ ਬਜਟ ਵਾਲੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵੀ ਚੰਗੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਹਿੱਸੇਦਾਰ ਬਣ ਸਕਦੇ ਹਨ ।
• ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਅਸਰ: ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਨੂੰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਵਧ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ।
• ਕੁੱਲ ਪੂੰਜੀ ਸਥਿਰ: ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਾਰਕੀਟ ਕੈਪੀਟਲਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ Market Cap ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਜਿੰਨੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਕੀਮਤ ਓਨੀ ਹੀ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

3. Beginners ਕਿੱਥੇ ਗਲਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ ?

ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ Beginners ਅਕਸਰ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਟਰੀ ਜਾਂ ਮੁਫ਼ਤ ਜੈਕਪਾਟ ਵਾਂਗ ਦੇਖਦੇ ਹਨ । ਇਹੀ ਸੋਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦੀ ਹੈ ।

ਹੇਠਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁੱਖ ਗਲਤੀਆਂ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰਪੂਰਵਕ ਵੇਰਵਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ Beginners ਅਕਸਰ ਕਰਦੇ ਹਨ:

1. ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ੇਅਰ ਦਾ ਭਰਮ

ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਲੋਕ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਹੈ ਕਿ ਬੋਨਸ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੈਸੇ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਦੁੱਗਣੇ ਹੋ ਗਏ ਹਨ ।

• ਗਲਤੀ: ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਸੋਚਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਉਸ ਕੋਲ 1 ਲੱਖ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਹਨ ਅਤੇ 1:1 ਬੋਨਸ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਹੁਣ ਉਸ ਕੋਲ 2 ਲੱਖ ਹੋ ਗਏ ।
• ਸੱਚਾਈ: ਮਾਰਕੀਟ ਕੀਮਤ Share Price ਵੀ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।

2. ਸਿਰਫ਼ ਬੋਨਸ/ਸਪਲਿਟ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ

ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਅਕਸਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਭੱਜਦੇ ਹਨ ਜੋ ਬੋਨਸ ਜਾਂ ਸਪਲਿਟ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ।

• ਗਲਤੀ: ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ (ਮੁਨਾਫਾ, ਕਰਜ਼ਾ, ਮੈਨੇਜਮੈਂਟ) ਨਹੀਂ ਦੇਖਦੇ, ਸਿਰਫ਼ ਮੁਫ਼ਤ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਲਾਲਚ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
• ਖਤਰਾ: ਕਈ ਵਾਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਣ ਲਈ ਬੋਨਸ ਦਾ ਸਹਾਰਾ ਲੈਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਤੁਹਾਡਾ ਪੈਸਾ ਡੁੱਬ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

3. ਟੈਕਸ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰਨਾ

Beginners ਅਕਸਰ ਇਹ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ ਕਿ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਤੇ ਟੈਕਸ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

• ਗਲਤੀ: ਉਹ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਟੈਕਸ ਦੇਣਾ ਪਵੇਗਾ ।
• ਸੱਚਾਈ: ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਵਿਭਾਗ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਖਰੀਦ ਕੀਮਤ Cost of Acquisition ਨੂੰ ₹0 ਮੰਨਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਵਿਕਰੀ ਰਕਮ ‘ਤੇ ਕੈਪੀਟਲ ਗੇਨ ਟੈਕਸ Capital Gain Tax ਲੱਗਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਕਾਰਨ ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਟੈਕਸ ਦਾ ਬੋਝ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

4. ਰਿਕਾਰਡ ਡੇਟ Record Date ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾ ਹੋਣਾ

ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Bonus Share ਜਾਂ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Stock Split ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਲੈਣ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤਰੀਕ ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਰੱਖਣੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

• ਗਲਤੀ: Beginners ਅਕਸਰ ਐਲਾਨ Announcement ਦੇ ਬਹੁਤ ਦੇਰ ਬਾਅਦ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਹੈਰਾਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਬੋਨਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਿਲਿਆ ।
• ਸੱਚਾਈ: ਤੁਹਾਨੂੰ Ex-Date ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦਣੇ ਪੈਂਦੇ ਹਨ । ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ Ex-Date ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੋਨਸ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ।

5. ਐਗਜ਼ਿਟ ਪਲਾਨ Exit Plan ਦਾ ਨਾ ਹੋਣਾ

ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਘਟਣ ‘ਤੇ ਨਵੇਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।

• ਗਲਤੀ: ਬੋਨਸ ਜਾਂ ਸਪਲਿਟ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਅਚਾਨਕ Adjust ਹੋਣ ਕਾਰਨ 50% ਜਾਂ 90% ਡਿੱਗਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਕਈ Beginners ਡਰ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
• ਸੱਚਾਈ: ਇਹ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇਕ Adjustment ਹੈ । ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

6. ਸਾਰਾਂਸ਼

4. ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅਸਲ ਫਾਇਦਾ ਕੀ ਹੈ?

ਇਹਨਾਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦਾ ਅਸਲ ਫਾਇਦਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ‘ਤੇ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧਣ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੀ ਦੌਲਤ ਕਈ ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਤਰਲਤਾ Liquidity ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਅਤੇ ਵੇਚਣਾ ਬਹੁਤ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਦੇ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕਾਰਾਤਮਕ ਸੰਕੇਤ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

1. ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਦਾ ਫਾਇਦਾ

ਜਦੋਂ ਬੋਨਸ ਜਾਂ ਸਪਲਿਟ ਰਾਹੀਂ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਲਟੀਪਲਾਇਰ ਇਫੈਕਟ Multiplier Effect ਪੈਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਕੰਪਨੀ ਤਰੱਕੀ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦੁਬਾਰਾ ਵਧਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੀ ਦੌਲਤ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਧੇ ਹੋਏ ਸਾਰੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਤੇ ਕਈ ਗੁਣਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਕਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਮਾਮੂਲੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਵੱਡੇ ਫੰਡ ਵਿੱਚ ਬਦਲਣ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕੀ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੀ ਤਾਕਤ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਮੇਰਾ Power of Compounding in Punjabi ਵਾਲਾ ਬਲੋਗ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ ।

2. ਵੱਧ ਡਿਵੀਡੈਂਡ

ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਦੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣਾ ਤੁਹਾਡੀ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ Passive Income ਲਈ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਉਹੀ ਪੁਰਾਣਾ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਰੇਟ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੁੱਗਣੀ ਜਾਂ ਦਸ ਗੁਣਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਿਲਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਨਕਦ ਰਕਮ ਵੀ ਉਸੇ ਅਨੁਪਾਤ ਵਿੱਚ ਵਧ ਜਾਵੇਗੀ । ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਪੈਸਾ ਲਗਾਏ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਲਾਨਾ ਕਮਾਈ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

3. ਮਨੋਵਿਗਿਆਨਕ ਸੁਰੱਖਿਆ

ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜਿਵੇਂ ₹10,000 ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਮਾਮੂਲੀ ਉਤਾਰ-ਚੜ੍ਹਾਅ ਦੇਖ ਕੇ ਵੀ ਘਬਰਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ ਜਾਂ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ Stock Splite or Bonus Share ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਜਿਵੇਂ ₹1,000 ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਉਹ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਘੱਟ ਕੀਮਤ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਮਾਨਸਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖਣ Hold ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਗੁਆਉਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਹੈ ਅਤੇ ਵਧਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ।

4. ਸੁਧਰੀ ਹੋਈ ਟਰੇਡਿੰਗ

ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਨਾਲ ਤਰਲਤਾ Liquidity ਵੱਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣ ਅਤੇ ਵੇਚਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਫਾਇਦਾ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਦੇ ਥੋੜ੍ਹੇ ਜਿਹੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਸ਼ੇਅਰ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਵੇਚ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਦੋਂ ਕਿ ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਕ ਮਹਿੰਗਾ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹੀ ਵੇਚਣਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਸੀ । ਇਹ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਲਚਕਤਾ Flexibility ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ।

5. ਇਕ ਉਦਾਹਰਣ

ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਐਕਸ਼ਨ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਜਾਂ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Bonus Share or Stock Split ਦੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ Wipro ਦੀ ਉਦਾਹਰਨ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੈ । ਇਹ ਉਦਾਹਰਨ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਬਰ ਅਤੇ ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਅਰਬਪਤੀ ਬਣਾ ਸਕਦੇ ਹਨ ।

1. ਵਿਪਰੋ Wipro ਦੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਉਦਾਹਰਨ

ਮੰਨ ਲਓ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੇ 1980 ਵਿੱਚ ਵਿਪਰੋ ਦੇ 100 ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦੇ ਸਨ ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਉਸ ਸਮੇਂ ਲਗਭਗ ₹10,000 ਸੀ । ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸੂਚੀ ਦਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬੋਨਸ ਅਤੇ ਸਪਲਿਟ ਨੇ ਉਹਨਾਂ 100 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਦਲਿਆ ।

• 1980: ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ = 100 ਸ਼ੇਅਰ
• 1981: 1:1 ਬੋਨਸ = 200 ਸ਼ੇਅਰ
• 1985: 1:1 ਬੋਨਸ = 400 ਸ਼ੇਅਰ
• 1986: ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ (₹100 ਤੋਂ ₹10) = 4,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 1987: 1:1 ਬੋਨਸ = 8,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 1989: 1:1 ਬੋਨਸ = 16,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 1992: 1:1 ਬੋਨਸ = 32,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 1995: 1:1 ਬੋਨਸ = 64,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 1997: 2:1 ਬੋਨਸ = 1,92,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 1999: ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ (₹10 ਤੋਂ ₹2) = 9,60,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 2004: 2:1 ਬੋਨਸ = 28,80,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 2005: 1:1 ਬੋਨਸ = 57,60,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 2010: 2:3 ਬੋਨਸ = 96,00,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 2017: 1:1 ਬੋਨਸ = 1,92,00,000 ਸ਼ੇਅਰ
• 2019: 1:3 ਬੋਨਸ = 2,56,00,000 ਸ਼ੇਅਰ

2. ਇਸ ਉਦਾਹਰਨ ਤੋਂ ਸਾਨੂੰ ਕੀ ਸਿੱਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ?

1. ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਵਿਸਫੋਟਕ ਵਾਧਾ

ਸਿਰਫ਼ 100 ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਬਿਨਾਂ ਇੱਕ ਵੀ ਨਵਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਖਰੀਦੇ, ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕੋਲ 2.5 ਕਰੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸ਼ੇਅਰ ਹੋ ਗਏ । ਇਹ ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਅਤੇ ਬੋਨਸ ਦਾ ਜਾਦੂ ਹੈ ।

2. ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਦੀ ਤਾਕਤ

ਅੱਜ ਜੇਕਰ ਵਿਪਰੋ ਸਿਰਫ਼ ₹1 ਪ੍ਰਤੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵੀ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਸਾਲਾਨਾ ₹2.5 ਕਰੋੜ ਸਿਰਫ਼ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਵਜੋਂ ਮਿਲਣਗੇ । ਇਹ ਉਸਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਨਿਵੇਸ਼ ₹10,000 ਤੋਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗੁਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ।

3. ਸਬਰ ਦਾ ਫਲ

ਇਹ ਫਾਇਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ 40 ਸਾਲ ਤੱਕ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਚਿਆ ਨਹੀਂ । Beginners ਅਕਸਰ 10-20% ਮੁਨਾਫਾ ਦੇਖ ਕੇ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਅਜਿਹੀ ਵੱਡੀ ਦੌਲਤ ਬਣਾਉਣ ਤੋਂ ਖੁੰਝ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ।

6. ਸਿੱਟਾ: ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਅੰਤਿਮ ਸਬਕ

ਬੋਨਸ ਸ਼ੇਅਰ ਅਤੇ ਸਟਾਕ ਸਪਲਿਟ Bonus Share or Stock Split ਦਾ ਅਸਲ ਨਿਚੋੜ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਕਾਰਪੋਰੇਟ ਐਕਸ਼ਨ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਾ ਕੇ ਭਵਿੱਖ ਦੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੁਰੰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਕੁੱਲ ਕੀਮਤ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ, ਪਰ ਇਹ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਸਸਤਾ ਬਣਾ ਕੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਤਰਲਤਾ Liquidity ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਹੋਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਵਧੇ ਹੋਏ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ‘ਤੇ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਡਿਵੀਡੈਂਡ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਦੀ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ ਨੂੰ ਕਈ ਗੁਣਾ ਵਧਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ “ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ” ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਰਗਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਚੰਗੀ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਦੁਬਾਰਾ ਆਪਣੇ ਪੁਰਾਣੇ ਭਾਅ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਨਾਲ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਕਾਫੀ ਮੁਨਾਫਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਖੇਡ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਹੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਚੋਣ ਅਤੇ ਸਬਰ ਨਾਲ ਦੌਲਤ ਸਿਰਜਣ ਦਾ ਇੱਕ ਮਜ਼ਬੂਤ ਰਸਤਾ ਹੈ ।

7. ਬੇਦਾਅਵਾ

ਇਸ ਬਲੌਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਅਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ Educational Purposes ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ । ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਕਾਰਨ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂੰਜੀ ਘਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਕੋਈ ਵੀ ਵਿੱਤੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ Financial Advisor ਨਾਲ ਸਲਾਹ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ ।