Promoter Pledging in Punjabi: ਜਦੋਂ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਕਦੋਂ ਵੱਜਦੀ ਹੈ? 📉

Promoter Pledging ਇਹ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ ਜਿਹੜਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪਤਾ ਹੋਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਕੰਪਨੀ ਚੁਣਨ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਫੈਸਲਿਆਂ ‘ਤੇ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਣ ਬਾਰੇ ਵੀ ਹੈ । ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਜਦੋਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਇਹ ਦੇਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਕੀ ਬਣਾ ਰਹੀ ਹੈ ਜਾਂ ਉਸਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਿੰਨਾ ਹੈ । ਪਰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਸ਼ਬਦ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਸਾਰੀ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪੂੰਜੀ ਨੂੰ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਉਹ ਹੈ Promoter Pledging। ਇਸ ਬਲੌਗ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਰਲ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝਾਂਗੇ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣਾ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਲਈ ਕਿਉਂ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਾਬਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਕੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਸੀ ਮੇਰਾ ਬਲੋਗ Share Market in Punjabi ਵਾਲਾ ਬਲੋਗ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ ।

1. ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਪਲੈਜਿੰਗ Promoter Pledging ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਕੌਣ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਪਰਿਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕੰਪਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਕੋਲ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਕੰਪਨੀ ਦਾ Malik ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਹੁਣ, ਕਲਪਨਾ ਕਰੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਲੋੜ ਲਈ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਜਾ ਪੈਸੇ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ । ਤੁਸੀਂ ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਪਰ ਬੈਂਕ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਗਾਰੰਟੀ ਦੇ ਲੋਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ । ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਪਏ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਨੂੰ ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਗਿਰਵੀ Collateral ਰੱਖ ਦਿੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਨੂੰ ਹੀ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਪਲੈਜਿੰਗ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਇਹ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਮੀਨ ਜਾਂ ਘਰ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲੋਨ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ । ਫਰਕ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਨਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੀ ਥਾਂ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਰਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਕੰਪਨੀ ਠੀਕ ਚੱਲ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਮੁੜ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਸਭ ਠੀਕ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਪਰ ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਇਹ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਸ਼ੇਅਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਬਣ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ Stock Market Investment ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਇਹ ਪਹਿਲੂ ਸਭ ਤੋਂ ਅਹਿਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

2. ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕਿਉਂ ਪੈਂਦੀ ਹੈ?

ਕਈ ਵਾਰ ਸਵਾਲ ਉੱਠਦਾ ਹੈ ਕਿ ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਇੰਨੀ ਵੱਡੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੀ ਲੋੜ ਹੈ ? ਇਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਕਈ ਕਾਰਨ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਵਾਰ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪਲਾਂਟ ਲਗਾਉਣ ਜਾਂ ਨਵੀਂ ਮਸ਼ੀਨਰੀ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਪੈਸਾ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਕਈ ਵਾਰ ਅਜਿਹਾ ਵੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਨੇ ਕਿਸੇ ਦੂਜੀ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਖਰੀਦਣਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਉਸਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਨਕਦੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕਾਰਨ ਚੰਗੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ । ਕਈ ਵਾਰ ਮਾਲਕ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨੋ-ਸ਼ੌਕਤ ਵਾਲੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹੋਰ ਫੇਲ੍ਹ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ । ਜਦੋਂ ਪੈਸਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਬਜਾਏ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਜਗ੍ਹਾ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀ ਘੰਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇੱਕ ਸਮਝਦਾਰ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਫੰਡਾਮੈਂਟਲ ਐਨਾਲਿਸਿਸ Fundamental Analysis ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤਾ ਲਗਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ ਲਿਆ ਗਿਆ ਪੈਸਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ।

3. ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਗਿਰਾਵਟ ਅਤੇ ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਲ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ 📉

ਪਲੈਜਿੰਗ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜੋਖਮ ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਲ Margin Call ਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਕ ਉਦਾਹਰਣ ਨਾਲ ਸਮਝਦੇ ਹਾਂ । ਮੰਨ ਲਓ ਇੱਕ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਨੇ 1 ਕਰੋੜ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਕੇ 50 ਲੱਖ ਦਾ ਲੋਨ ਲਿਆ ਹੈ । ਬੈਂਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਮਾਰਜਿਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਕਰਕੇ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ 100 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਡਿੱਗ ਕੇ 60 ਰੁਪਏ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਕੋਲ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ । 🔻

ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਬੈਂਕ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਫ਼ੋਨ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਕਹੇਗਾ, “ਜਾਂ ਤਾਂ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਜਮ੍ਹਾਂ ਕਰਵਾਓ ਜਾਂ ਹੋਰ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੋ ।” ਜੇਕਰ ਮਾਲਕ ਕੋਲ ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੋਰ ਪੈਸਾ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਬਿਨਾਂ ਪੁੱਛੇ ਉਹ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆਪਣਾ ਲੋਨ ਵਸੂਲ ਸਕੇ । ਜਦੋਂ ਲੱਖਾਂ-ਕਰੋੜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਅਚਾਨਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਵਿਕਣ ਲਈ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗਿਰਾਵਟ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰੈਸ਼ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਨੁਕਸਾਨ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗੇ ਛੋਟੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ।

4. ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਲਈ 7 ਵੱਡੀਆਂ ਖ਼ਤਰੇ ਦੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ✅

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਨੁਕਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਰਾਖੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ:

1. 25% ਦੀ ਸੀਮਾ: ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਦੀ ਕੁੱਲ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਦਾ 25% ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਗਿਰਵੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਜਾਓ । 50% ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਹੀ ਬਿਹਤਰ ਹੈ । 🛑
2. ਲਗਾਤਾਰ ਵਾਧਾ: ਪਿਛਲੀਆਂ 4 ਤਿਮਾਹੀਆਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਦੇਖੋ । ਜੇਕਰ ਹਰ ਵਾਰ ਪਲੈਜਿੰਗ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮਝੋ ਦਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਕਾਲਾ ਹੈ । 📈
3. ਵਿਆਜ ਦਰਾਂ ਅਤੇ ਸਰੋਤ: ਦੇਖੋ ਕਿ ਲੋਨ ਕਿਸੇ ਸਰਕਾਰੀ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ NBFC ਤੋਂ । ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਫਾਇਨਾਂਸਰ ਅਕਸਰ ਬਹੁਤ ਜਲਦੀ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ।
4. ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਕੈਸ਼ ਫਲੋ: ਜੇਕਰ ਕੰਪਨੀ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਕਮਾ ਰਹੀ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਮਾਲਕ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਅਜੀਬ ਗੱਲ ਹੈ ।
5. ਸੈਕਟਰ ਦਾ ਹਾਲ: ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਅਤੇ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਵਰਗੇ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੈਜਿੰਗ ਆਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪਰ FMCG ਜਾਂ IT ਵਿੱਚ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।
6. ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਿੱਚ ਅਸਥਿਰਤਾ: ਜੇਕਰ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਉੱਪਰ-ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ High Volatility, ਤਾਂ ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਲ ਆਉਣ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । 🎢
7. ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਦੀ ਨੀਅਤ: ਕੀ ਮਾਲਕ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਕਦੇ ਲੋਨ ਡਿਫਾਲਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ? ਉਸਦਾ ਪੁਰਾਣਾ ਇਤਿਹਾਸ ਜ਼ਰੂਰ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ।

5. ਕੀ ਸਾਰੀ ਪਲੈਜਿੰਗ Promoter Pledging ਬੁਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਮਝਣੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਹਰ ਪਲੈਜਿੰਗ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਡੁੱਬਣ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਕਈ ਵਾਰ ਬਹੁਤ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖਦੇ ਹਨ । ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ, ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਪੈਸਾ ਉਧਾਰ ਲੈ ਕੇ ਉਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਹੋਰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖਰੀਦ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੱਕ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । 📈 ਵੱਡੇ ਮਾਲਕਾਂ ਲਈ ਇਹ ਆਪਣੀ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਇੱਕ ਤਰੀਕਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । 👍

ਪਰ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਪਲੈਜਿੰਗ ਦਾ ਪੱਧਰ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਕੋਲ ਕਰਜ਼ਾ ਮੋੜਨ ਲਈ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਬਚਦਾ । ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਰਤੋਂ End use of funds ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਜੇਕਰ ਪੈਸਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋਖਮ ਘੱਟ ਹੈ । ✅ ਪਰ ਜੇਕਰ ਪੈਸਾ ਮਾਲਕ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸ਼ੌਕਾਂ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਬਾਹਰੀ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ । 🏃‍♂️💨 ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸਹੀ ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਦੀਆਂ ਖ਼ਬਰਾਂ Stock Market News ਨੂੰ ਫਾਲੋ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਅਜਿਹੇ ਖ਼ਤਰਿਆਂ ਤੋਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹੋ ।

6. ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਤਾ ਲਗੇਗਾ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਨੇ Promoter Pledging ਕੀਤੀ ਹੈ ਡਾਟਾ ਕਿੱਥੋਂ ਮਿਲੇਗਾ?

ਇੱਥੇ ਕੁਝ Steps ਹਨ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਪਤਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀ ਕੰਪਨੀ ਦਾ Pledging ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਵੀ ਹੈ ਕੇ ਨਹੀਂ । ਤੁਸੀਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹੋ ।

1. NSE/BSE ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਰਾਹੀਂ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਮੰਦ ਤਰੀਕਾ

• NSE India ਜਾਂ BSE India ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ‘ਤੇ ਜਾਓ।
• ਸਰਚ ਬਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਭਰੋ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ।
• Corporate Disclosures ਜਾਂ Shareholding Pattern ਵਾਲੇ ਸੈਕਸ਼ਨ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ।
• ਉੱਥੇ ਤੁਹਾਨੂੰ Pledged Shares ਜਾਂ Encumbered Shares ਦਾ ਕਾਲਮ ਮਿਲੇਗਾ । ਜੇਕਰ ਉੱਥੇ ਕੋਈ ਅੰਕੜਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਗਿਰਵੀ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਹਨ ।

1. ਮੈ ਇਸ ਦੇ Step ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਹਨ । ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ NSE ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੇ ਜਾਓ ।

2. NSE ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਤੇ ਜਾਣ ਤੋ ਬਾਦ ਤੁਹਾਨੂੰ Search Bar ਦਿਖੇਗਾ । ਉੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਉ ।

3. ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਭਰਨ ਤੋ ਬਾਦ ਕੰਪਨੀ ਖੁੱਲ ਜਾਵੇਗੀ । ਥੋੜਾ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂ ਕੇ More Option ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ Shareholding Pattern Search ਕਰਨਾ ਹੈ ।

4. ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ Side ਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ Pledging Data ਦਿਖੇਗਾ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰੋ ਤੇ ਦੇਖੋ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਕੋਈ Pledging ਕਿਤੀ ਹੈ ਕੀ ਨਹੀਂ ।

2. ਵਿੱਤੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ Screener

ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਿਵੇਂ ਕਿ Screener, ‘ਤੇ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਬਹੁਤ ਸੌਖੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

• Screener ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸਰਚ ਕਰੋ ।
• ਹੇਠਾਂ ਵੱਲ shareholding Pattern ਵਾਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਜਾਓ ।
• ਉੱਥੇ Promoters ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਕਿ ਕਿੰਨੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ (%) ਸ਼ੇਅਰ Pledged ਹਨ।

1. ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾ Screener ਦੀ ਵੈਬਸਾਈਟ ਖੋਲੋ ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਉੱਤੇ ਹੀ ਤੁਹਾਨੂੰ Search ਵਾਲਾ Option ਦਿਖ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇਗਾ । ਉੱਥੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਨਾਮ ਪਾਓ ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਤੁਸੀ ਜਾਣਣਾ ਹੈ ।

2. ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਖੁਲਣ ਤੋਂ ਬਾਦ ਹੇਠਾ ਜਾਉ ਅਤੇ Shareholding Patter ਵਾਲਾ Option ਦੇਖੋ ਕੀ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਵੇਰਵਾ ਆ ਜਵੇਗਾ ।

7. ਸਿੱਟਾ: ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨਿਵੇਸ਼ ਲਈ ਸੁਝਾਅ

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਇਹੀ ਕਹਾਂਗਾ ਕਿ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਕਮਾਉਣ ਨਾਲੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਡੁੱਬਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣਾ । Promoter Pledging ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਛੁਪਿਆ ਹੋਇਆ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ ਜੋ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸ਼ੇਅਰ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ । 🌪️ ਇੱਕ ਜਾਗਰੂਕ ਪੰਜਾਬੀ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਬਣੋ । ਸਿਰਫ਼ ਸੁਣੀਆਂ-ਸੁਣਾਈਆਂ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਟਿਪਸ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ । ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਤੱਥਾਂ Fundamentals ਨੂੰ ਸਮਝੋ ਅਤੇ ਪਲੈਜਿੰਗ ਵਰਗੇ ਗੰਭੀਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖੋ ।

ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ ਕਿ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪਲੈਜਿੰਗ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਵੀ ਘਟ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭਾਵੇਂ ਕੋਈ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕਹੇ, ਉਸ ਸ਼ੇਅਰ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਹੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਹੈ । ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਮੌਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਿਲਦੇ ਰਹਿਣਗੇ, ਪਰ ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਡੀ ਪੂੰਜੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਨਹੀਂ ਉਠਾ ਸਕੋਗੇ ।

8. ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ

1. ਕੀ ਜ਼ੀਰੋ ਪਲੈਜਿੰਗ ਵਾਲੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ?
ਜ਼ੀਰੋ ਪਲੈਜਿੰਗ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਚੰਗਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸਮੱਸਿਆ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ । ਹਮੇਸ਼ਾ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ੇ Debt ਨੂੰ ਵੀ ਚੈੱਕ ਕਰੋ ।

2. ਮਾਰਜਿਨ ਕਾਲ ਆਉਣ ‘ਤੇ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਜੇਕਰ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਹੋਰ ਪੈਸੇ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਨਹੀਂ ਦੇ ਪਾਉਂਦਾ, ਤਾਂ ਬੈਂਕ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਵੇਚ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ੇਅਰ ਦੀ ਕੀਮਤ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

3. ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਪਲੈਜਿੰਗ ਡਿਟੇਲ ਕਿਵੇਂ ਦੇਖ ਸਕਦਾ ਹਾਂ?
ਤੁਸੀਂ NSE/BSE ਦੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਜਾਂ Screener ‘ਤੇ ਜਾ ਕੇ Shareholding Pattern ਵਿੱਚ ਪਲੈਜਿੰਗ ਡਾਟਾ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ ।

4. ਕੀ 10% ਪਲੈਜਿੰਗ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ?
ਨਹੀਂ, 10% ਤੱਕ ਦੀ ਪਲੈਜਿੰਗ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਧਾਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਕਿ ਪ੍ਰਮੋਟਰ ਉਸ ਪੈਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ।

5. ਕਿਸ ਸੈਕਟਰ ਵਿੱਚ ਪਲੈਜਿੰਗ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ?
ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ, ਪਾਵਰ ਅਤੇ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਸੈਕਟਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪਲੈਜਿੰਗ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਭਾਰੀ ਪੂੰਜੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ।

9. Disclaimer

In English: This blog is for educational purposes only and should not be considered professional investment advice. Investing in the share market involves risk; please consult a financial advisor before making any decisions. We are not responsible for any profit or loss incurred on your investments.

ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ: ਇਹ ਬਲੌਗ ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਅਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ। ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਜੋਖਮ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ; ਕੋਈ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕਰੋ । ਤੁਹਾਡੇ ਨਿਵੇਸ਼ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ ਲਈ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ ।