Liabilities Meaning in Punjabi – ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਪੰਜਾਬੀ ਮਤਲਬ ਕੀ ਹੈ ?

Liabilities Meaning in Punjabi ਦਾ ਸਿੱਧਾ ਮਤਲਬ ਹੈ “ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ” ਜਾਂ “ਕਰਜ਼ਾ” — ਯਾਨੀ ਉਹ ਪੈਸਾ ਜਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀ, ਬੈਂਕ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਮੋੜਨੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਇੱਕ-ਲਾਈਨ ਦਾ ਜਵਾਬ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਆਓ ਜ਼ਰਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਸਮਝੀਏ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇਸਦਾ ਸਾਡੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਕੀ ਸਬੰਧ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਿੱਚ ਇਸਦੀ ਕੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੈ।

ਮੰਨ ਲਓ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਆਂਢ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਹੈ, ਨਾਮ ਰੱਖ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ । ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੁਕਾਨ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਬੈਂਕ ਤੋਂ ਪੰਜ ਲੱਖ ਦਾ ਲੋਨ ਲਿਆ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਥੋਕ ਵਪਾਰੀ ਤੋਂ ਸਮਾਨ ਉਧਾਰ ਮੰਗਵਾਇਆ । ਹੁਣ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੀਜ਼ਾਂ — ਬੈਂਕ ਦਾ ਲੋਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰੀ ਦਾ ਉਧਾਰ — ਗੁਰਪ੍ਰੀਤ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਯਾਨੀ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਬਣ ਗਈਆਂ । ਇਹੀ ਗੱਲ ਹਰ ਉਸ ਵਿਅਕਤੀ ਜਾਂ ਕੰਪਨੀ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਕਿਸੇ ਤੋਂ ਪੈਸਾ ਲਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਵਾਪਸ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ ।

1. ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਵਿੱਚ Liabilities ਦਾ ਮਤਲਬ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਾਮਰਸ ਦੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਹੋ ਜਾਂ ਆਪਣਾ ਛੋਟਾ-ਮੋਟਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਚਲਾਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਦਾ ਨਾਂ ਜ਼ਰੂਰ ਸੁਣਿਆ ਹੋਵੇਗਾ । ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਦੋ ਮੁੱਖ ਭਾਗ ਹੁੰਦੇ ਨੇ ਅਸੈੱਟਸ Assets ਅਤੇ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ Liabilities। ਅਸੈੱਟਸ ਉਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੇ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਹਨ ਤੇ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਉਹ ਬੋਝ ਨੇ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਚੁਕਾਉਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ । ਸੌਖੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਕਹੀਏ ਤਾਂ ਜੋ ਪੈਸਾ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਆਵੇ ਤੇ ਦੁਬਾਰਾ ਬਾਹਰ ਜਾਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਹੈ ।

ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਸ਼ਬਦ ਇਕੱਲਾ ਪੈਸੇ ਦੇ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਹੀਂ । ਕਈ ਵਾਰ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸੇਵਾ ਜਾਂ ਵਾਅਦੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਗਾਹਕ ਤੋਂ ਪੈਸੇ ਲੈ ਕੇ ਸਮਾਨ ਅਜੇ ਭੇਜਿਆ ਨਹੀਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਮਾਨ ਭੇਜਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਵੀ ਉਸ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਗਿਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ “ਕਰਜ਼ਾ” ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ “ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਚੁਕਾਈ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ” ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਹੀ ਹੋਵੇਗਾ ।

2. ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਦੀਆਂ ਉਦਾਹਰਣਾਂ

ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਕਿਸੇ ਨਾ ਕਿਸੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ Liability ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਭਾਵੇਂ ਸਾਨੂੰ ਇਸਦਾ ਅਹਿਸਾਸ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ । ਘਰ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ਲਿਆ ਹੋਮ ਲੋਨ, ਬਾਈਕ ਜਾਂ ਕਾਰ ਲਈ ਲਿਆ ਲੋਨ, ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਬਿੱਲ, ਦੋਸਤ ਤੋਂ ਲਿਆ ਉਧਾਰ । ਇਹ ਸਭ ਸਾਡੀਆਂ ਨਿੱਜੀ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਹਨ । ਜਿੰਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਪੈਸਾ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਓਨਾ ਚਿਰ ਇਹ ਸਾਡੇ ਨਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਣਦਾਰੀ Liability ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।

ਹੇਠਾਂ ਕੁਝ ਆਮ ਉਦਾਹਰਣਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਨਾਲ ਜੋੜ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• ਹੋਮ ਲੋਨ ਜਾਂ ਪ੍ਰਾਪਰਟੀ ਲੋਨ ਦੀ ਬਾਕੀ ਰਕਮ
• ਕਾਰ ਜਾਂ ਬਾਈਕ ਲੋਨ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਕਿਸ਼ਤਾਂ
• ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ‘ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਬਿੱਲ
• ਦੋਸਤ, ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਜਾਂ ਸ਼ਾਹੂਕਾਰ ਤੋਂ ਲਿਆ ਉਧਾਰ
• ਬਿਜਲੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਹੋਰ ਬਿੱਲਾਂ ਦੀ ਬਕਾਇਆ ਰਾਸ਼ੀ
• ਟੈਕਸ ਜੋ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਦੇਣਾ ਬਾਕੀ ਹੋਵੇ

ਇਹ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਿਖਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਸੁਭਾਅ ਇੱਕੋ ਜਿਹਾ ਹੈ । ਇਹ ਪੈਸਾ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਹੁਣ ਹੈ ਜਾਂ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਪਸ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦਾ ਹੈ । ਜਿਸ ਦਿਨ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਓਸ ਦਿਨ ਇਹ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

3. Liabilities ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ

ਅਕਾਊਂਟਿੰਗ ਦੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਦੋ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਵੰਡ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਦੇਣਦਾਰੀ ਕਿੰਨੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੁਕਾਈ ਜਾਣੀ ਹੈ । ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਜੋ ਆਪਣਾ ਕਾਰੋਬਾਰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਹਾਲਤ ਸਮਝਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

• Current Liabilities (ਚਾਲੂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ) – ਇਹ ਉਹ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਚੁਕਾਈਆਂ ਜਾਣੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਸਪਲਾਇਰ ਦਾ ਬਕਾਇਆ ਜਾਂ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਲੋਨ
• Non-Current Liabilities (ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀਆਂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ) – ਇਹ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੁਕਾਈਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹੋਮ ਲੋਨ ਜਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਬੈਂਕ ਕਰਜ਼ਾ
• Contingent Liabilities (ਸੰਭਾਵੀ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ) – ਇਹ ਉਹ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਹਾਲੇ ਤੈਅ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਘਟਨਾ ਕਰਕੇ ਬਣ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਕੋਰਟ ਕੇਸ ਹਾਰਨ ਦੀ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ ਦੇਣਾ ਪੈਣ ਵਾਲਾ ਜੁਰਮਾਨਾ

ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਕਿਸਮਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲੈਣ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਜਾਂ ਆਪਣੀ ਖੁਦ ਦੀ ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਬਿਹਤਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪਰਖ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਚਾਲੂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਉਸਦੇ ਚਾਲੂ ਅਸੈੱਟਸ ਨਾਲੋਂ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਸੰਕੇਤ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਨੂੰ ਨੇੜਲੇ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਪੈਸੇ ਦੀ ਤੰਗੀ ਆ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸਦੀ ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਭਾਗ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ ।

4. Assets ਅਤੇ Liabilities ਵਿੱਚ ਫਰਕ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਅਸੈੱਟਸ ਅਤੇ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਰਲਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦੋਂ ਗੱਲ ਘਰ ਜਾਂ ਗੱਡੀ ਵਰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਹੋਵੇ । ਸੌਖੀ ਭਾਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਸਮਝੀਏ ਤਾਂ ਅਸੈੱਟ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਪਾਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਜਿਸਦੀ ਕੀਮਤ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਉਹ ਚੀਜ਼ ਹੈ ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ਵਿੱਚੋਂ ਪੈਸਾ ਕੱਢਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ‘ਤੇ ਘਰ ਲਿਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰ ਤੁਹਾਡਾ ਅਸੈੱਟ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ‘ਤੇ ਬਕਾਇਆ ਲੋਨ ਤੁਹਾਡੀ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਹੈ । ਇਸ ਤੇ ਮੈਂ ਇਕ ਬਲੋਗ ਲਿਖਿਆ ਹੈ ਤੁਸੀ ਉਹ ਬਲੋਗ ਪੜ੍ਹ ਸਕਦੇ ਹੋ Assets and Liabilities in Punjabi

ਇਸ ਫਰਕ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਸਿਰਫ਼ ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਪਾਸ ਕਰਨ ਲਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੀ ਜੇਬ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਣ ਲਈ ਵੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ । ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀਆਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਅਸੈੱਟਸ ਨਾਲੋਂ ਵਧਣ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਵੱਡਾ ਖਰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਚੀਜ਼ ਅਸੈੱਟ ਬਣੇਗੀ ਜਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ।

5. ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਦੀ ਥਾਂ

ਹਰ ਕੰਪਨੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਛੋਟੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਵੱਡੀ, ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਤ ‘ਤੇ ਆਪਣੀ ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਤਿਆਰ ਕਰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਸ਼ੀਟ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਅਸੈੱਟਸ ਲਿਖੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਅਤੇ ਇਕੁਇਟੀ । ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਬਰਾਬਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ਬੈਲੈਂਸ ਸ਼ੀਟ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੰਪਨੀ ਦੀਆਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਉਸਦੇ ਅਸੈੱਟਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਸਮਝ ਲਓ ਉਹ ਕੰਪਨੀ ਵਿੱਤੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ ।

ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿੱਤੀ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਬਾਰੇ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣੀ ਪੈਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ‘ਤੇ ਨਿਗਰਾਨੀ ਰੱਖਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੇਬੀ (Securities and Exchange Board of India) ਕਰਦੀ ਹੈ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਵਾਲਾ ਹਿੱਸਾ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਪੜ੍ਹਨਾ ਬਹੁਤ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹੀ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੰਪਨੀ ਸਿਰ ‘ਤੇ ਕਿੰਨਾ ਬੋਝ ਹੈ ।

6. ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਣਾ ਕਿਉਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ

ਹਰ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਬੁਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ । ਕਈ ਵਾਰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਿਆ ਗਿਆ ਕਰਜ਼ਾ ਤੁਹਾਡੀ ਤਰੱਕੀ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਾਰੋਬਾਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਲਿਆ ਲੋਨ ਜਾਂ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਲਿਆ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਲੋਨ । ਪਰ ਜਦੋਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਸਾਡੀ ਆਮਦਨ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਦੋਂ ਹੀ ਸਮੱਸਿਆ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੋਚਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਇਹ ਵਾਪਸ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸਾਡੇ ਕੋਲ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ।

ਭਾਰਤੀ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ ਯਾਨੀ RBI ਵੀ ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਕਰਜ਼ਾ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਜਾਗਰੂਕ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਬੇਲੋੜੀਆਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ‘ਤੇ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀਆਂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਸਕਦੇ ਹੋ:

• ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਆਮਦਨ ਦਾ ਇੱਕ ਤੈਅ ਹਿੱਸਾ ਹੀ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦਿਓ
• ਨਵਾਂ ਲੋਨ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੁਰਾਣੇ ਲੋਨ ਦੀ ਹਾਲਤ ਦੇਖੋ
• ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਦਾ ਪੂਰਾ ਬਿੱਲ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਭਰੋ, ਸਿਰਫ਼ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਰਾਸ਼ੀ ਨਾ ਭਰੋ
• ਵੱਡਾ ਖਰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸੋਚੋ ਕਿ ਇਹ ਅਸੈੱਟ ਬਣੇਗਾ ਜਾਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ
• ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਇੱਕ ਵਾਰ ਆਪਣੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ ਦੀ ਸੂਚੀ ਬਣਾਓ

ਇਹ ਛੋਟੀਆਂ-ਛੋਟੀਆਂ ਆਦਤਾਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਪਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ । ਜੋ ਲੋਕ ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਹੀ ਆਪਣੀਆਂ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀਜ਼ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਵਿੱਤੀ ਮੁਸੀਬਤ ਤੋਂ ਬਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ । ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਜੋ ਬਿਨਾਂ ਸੋਚੇ-ਸਮਝੇ ਲੋਨ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਣਾ ਔਖਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

7. ਲੋਕ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਹ ਗਲਤੀ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਬੁਰੀ ਚੀਜ਼ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਜਦਕਿ ਕੁਝ ਲੋਕ ਇਸਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ । ਦੋਵੇਂ ਸੋਚਾਂ ਗਲਤ ਹਨ । ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਓਦੋਂ ਆਉਂਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਆਪਣੀ ਆਮਦਨ ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਨਵੇਂ ਲੋਨ ਲੈਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ, ਜਾਂ ਦੂਜਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਾ-ਦੇਖੀ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ‘ਤੇ ਖਰੀਦ ਲੈਂਦੇ ਹਾਂ । ਇਸ ਨਾਲ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰੀ ਤਨਖਾਹ ਸਿਰਫ਼ ਕਿਸ਼ਤਾਂ ਭਰਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਤੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਪੜ੍ਹਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਬਲੌਗ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਅਸੈੱਟਸ ਬਾਰੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਮਝਣਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਅਸੈੱਟਸ ਦੇ ਪੰਜਾਬੀ ਮਤਲਬ ਵਾਲਾ ਲੇਖ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।

8. ਸਿੱਟਾ

ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਗੱਲ ਇੰਨੀ ਹੈ ਕਿ Liabilities Meaning in Punjabi ਮਤਲਬ ਭਾਵੇਂ “ਦੇਣਦਾਰੀਆਂ” ਹੈ, ਪਰ ਇਸਦਾ ਅਸਲ ਮਹੱਤਵ ਇਸ ਗੱਲ ਵਿੱਚ ਹੈ ਕਿ ਅਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਸੰਭਾਲਦੇ ਹਾਂ । ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਲਈ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅੱਗੇ ਲਿਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਲਈ ਲਾਇਬਿਲਿਟੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਰਜ਼ੇ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿੱਚ ਫਸਾ ਸਕਦੀ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਅਗਲੀ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਕੋਈ ਲੋਨ ਲੈਣ ਬਾਰੇ ਸੋਚੋ, ਇੱਕ ਪਲ ਰੁਕ ਕੇ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰ ਸੋਚਿਓ ਕਿ ਇਹ ਦੇਣਦਾਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਫਾਇਦੇਮੰਦ ਸਾਬਤ ਹੋਵੇਗੀ ਜਾਂ ਬੋਝ ਬਣੇਗੀ ।

9. ਬੇਦਾਅਵਾ (Disclaimer)

ਇਸ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਗਰੂਕਤਾ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਹੈ । ਅਸੀਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਵਿੱਤੀ, ਕਾਨੂੰਨੀ ਜਾਂ ਨਿਵੇਸ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਪੱਕੀ ਸਲਾਹ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ ਜਾਂ ਦਾਅਵਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ । ਕੋਈ ਵੀ ਲੋਨ, ਨਿਵੇਸ਼ ਜਾਂ ਵਿੱਤੀ ਫੈਸਲਾ ਲੈਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ Financial Advisor ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ । ਤੁਹਾਡੇ ਦੁਆਰਾ ਲਏ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿੱਤੀ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਲਾਭ ਜਾਂ ਹਾਨੀ (ਨੁਕਸਾਨ) ਲਈ ਅਸੀਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ (we are not responsible for your profit and loss)। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਰਥਿਕ ਫੈਸਲਿਆਂ ਲਈ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖੁਦ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਹੋ ।