Gold Vich Nivesh Karn da Sahi Tarika: ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ

ਅੱਜ ਦਾ ਬਲੋਗ Gold Vich Nivesh Karn da Sahi Tarika ਉੱਤੇ ਹੈ । ਤਾਂ ਚਲੋ ਬਲੋਗ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਦੇ ਹਾਂ । ਮੈਨੂੰ ਯਾਦ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਵੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਵਿਆਹ ਦੀ ਗੱਲ ਚੱਲਦੀ ਸੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਇਹੀ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ ਕਿ ਕੁੜੀ ਲਈ ਕਿੰਨਾ ਸੋਨਾ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ । ਬਾਬੇ-ਦਾਦੇ ਦੇ ਵੇਲੇ ਤੋਂ ਹੀ ਇਹ ਚੱਲਦਾ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨਾ ਸਭ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਚੀਜ਼ ਹੈ, ਬੈਂਕ ਡੁੱਬ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਸੋਨਾ ਕਦੇ ਨਹੀਂ ਡੁੱਬਦਾ । ਇਹ ਗੱਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਲਤ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਹਿਣੇ ਸਮਝ ਕੇ ਖਰੀਦਣਾ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੋਚੀ-ਸਮਝੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਖਰੀਦਣਾ, ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਮੀਨ-ਅਸਮਾਨ ਦਾ ਫਰਕ ਹੈ ।

ਅੱਜ ਦੀ ਇਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਬਿਲਕੁਲ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗੱਲ ਕਰਾਂਗਾ ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਦੋਸਤ ਚਾਹ ਦੀ ਪਿਆਲੀ ਨਾਲ ਬੈਠ ਕੇ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ । ਕੋਈ ਭਾਰੀ-ਭਰਕਮ ਵਿੱਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ, ਕੋਈ ਡਰਾਉਣੇ ਅੰਕੜੇ ਨਹੀਂ । ਬਸ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਦਾ ਸਹੀ ਤਰੀਕਾ ਕੀ ਹੈ, ਕਿੰਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਿਹੜੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਸਾਡੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਕਰਦੇ ਆਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਸੀਂ ਬਚ ਸਕਦੇ ਹਾਂ ।

1. ਸੋਨਾ ਹੀ ਕਿਉਂ, ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ?

ਪਹਿਲਾਂ ਇਹ ਸਮਝਣਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਸਮਾਜ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦਾ ਇੰਨਾ ਮਹੱਤਵ ਕਿਉਂ ਹੈ । ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਗਹਿਣਾ ਨਹੀਂ, ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਵਨਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਹੈ । ਜਦੋਂ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕੀਮਤ ਡਿੱਗਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਮਹਿੰਗਾਈ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਜਦੋਂ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਧੜੰਮ ਕਰਕੇ ਡਿੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਵੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਥਿਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਵਧ ਜਾਂਦੀ ਹੈ । ਇਸੇ ਕਰਕੇ ਇਸਨੂੰ ‘ਸੇਫ ਹੈਵਨ’ ਯਾਨੀ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪਨਾਹਗਾਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ।

ਪਰ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਵੋ, ਸੋਨਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਜ਼ਰੂਰ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਕੋਈ ਜਾਦੂ ਦੀ ਛੜੀ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜੋ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਮੀਰ ਬਣਾ ਦੇਵੇ । ਸੋਨਾ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਹਿੰਗਾਈ ਤੋਂ ਬਚਾਅ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਘਟਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ, ਪਰ ਇਹ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਣ ਵਾਲਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਵੀ ਨਹੀਂ ਹੈ । ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਸੋਚਦੇ ਹਨ ਕਿ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦ ਕੇ ਦੋ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਡਬਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਧੀਰਜ ਰੱਖਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ।

2. ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਕਿੰਨੇ ਤਰੀਕੇ ਹਨ?

ਹੁਣ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਅਸਲੀ ਮੁੱਦੇ ਦੀ । ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕੋ ਤਰੀਕਾ ਪਤਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ – ਸੁਨਿਆਰੇ ਦੀ ਦੁਕਾਨ ‘ਤੇ ਜਾਓ, ਗਹਿਣਾ ਜਾਂ ਸਿੱਕਾ ਖਰੀਦੋ, ਘਰ ਲਿਆ ਕੇ ਲਾਕਰ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿਓ । ਪਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੱਜ ਦੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਦੇ ਪੰਜ-ਛੇ ਵਧੀਆ ਤਰੀਕੇ ਮੌਜੂਦ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਦੇ ਆਪਣੇ ਫਾਇਦੇ ਅਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਹਨ । ਆਓ ਇੱਕ-ਇੱਕ ਕਰਕੇ ਸਮਝੀਏ ।

1. ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ

ਪਹਿਲਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਗੋਲਡ, ਯਾਨੀ ਗਹਿਣੇ, ਸਿੱਕੇ ਜਾਂ ਬਿਸਕੁਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ । ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਤਰੀਕਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਪਹਿਨ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਪਰ ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ, ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਖਤਰਾ ਅਤੇ ਚੋਰੀ ਹੋਣ ਦਾ ਡਰ ਵੀ ਬਣਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ । ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਦੇ ਹੋ ਤਾਂ 10 ਤੋਂ 25 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖਰਚ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਵੇਚਣ ਜਾਂਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ ।

2. ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ

ਦੂਜਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਡਿਜੀਟਲ ਗੋਲਡ । ਇਹ ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪੇਟੀਐਮ, ਗੂਗਲ ਪੇ ਵਰਗੀਆਂ ਐਪਾਂ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ । ਤੁਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ 10 ਰੁਪਏ ਦਾ ਵੀ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਿਸੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਵਾਲਟ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਮ ‘ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਸਦਾ ਵੀ ਇੱਕ ਨੁਕਸਾਨ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸਰਕਾਰੀ ਨਿਗਰਾਨੀ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਜਿਵੇਂ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੈਸਾ ਇਸ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ।

3. ਤੀਜਾ ਤਰੀਕਾ

ਤੀਜਾ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ, ਜਿਸਨੂੰ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ SGB ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਹ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਰਿਜ਼ਰਵ ਬੈਂਕ RBI ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਵਧਣ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਤਾਂ ਮਿਲਦਾ ਹੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਹੀ ਸਰਕਾਰ ਹਰ ਸਾਲ 2.5 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਾਧੂ ਵਿਆਜ ਵੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਇਹ ਲਗਭਗ ਇਕੱਲਾ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸੋਨਾ ਵੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਪਰੋਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਜਿਹੀ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ ਵੀ ਬਣਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ।

4. ਚੌਥਾ ਤਰੀਕਾ

ਚੌਥਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਗੋਲਡ ਈਟੀਐਫ, Gold ETF ਯਾਨੀ ਗੋਲਡ ਐਕਸਚੇਂਜ ਟਰੇਡਿਡ ਫੰਡ । ਇਹ ਸਟਾਕ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਅਰ ਵਾਂਗ ਹੀ ਖਰੀਦਿਆ ਅਤੇ ਵੇਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸਦੀ ਕੀਮਤ ਸਿੱਧੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਜਿਹੜੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਇਹ ਤਰੀਕਾ ਬੜਾ ਆਸਾਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ ।

5. ਪੰਜਵਾਂ ਤਰੀਕਾ

ਪੰਜਵਾਂ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਗੋਲਡ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ, ਜੋ ਉਹਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਬਣਿਆ ਹੈ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਡੀਮੈਟ ਖਾਤਾ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ SIP Systematic Investment Plan ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ ।

ਇੰਨੇ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕੇ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡਾ ਸਿਰ ਥੋੜ੍ਹਾ ਘੁੰਮ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਘਬਰਾਓ ਨਾ । ਹੇਠਾਂ ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਦੀ ਜਿਹੀ ਟੇਬਲ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਤਰੀਕਿਆਂ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ‘ਤੇ ਦੇਖ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਵਾਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਲਵੋ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਸਮਝ ਆ ਜਾਵੇਗਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕਿਹੜਾ ਤਰੀਕਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਰਹੇਗਾ ।

3. ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਵਿੱਚ ਸੋਨਾ ਕਿੰਨਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ?

ਇਹ ਸਵਾਲ ਸ਼ਾਇਦ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਵਾਬ ਬਹੁਤ ਸਾਦਾ ਹੈ । ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਇਹੀ ਮੰਨਦੇ ਹਨ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਕੁੱਲ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ 5 ਤੋਂ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹੀ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਲਗਾਉਣਾ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਹੀਂ ਕਿਉਂਕਿ ਸੋਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਤਾਂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਪਰ ਓਨੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦਾ ਨਹੀਂ ਜਿੰਨਾ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਜਾਂ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਵਧ ਸਕਦੇ ਹਨ ।

ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ । ਉਸਨੇ ਆਪਣੀ ਪੂਰੀ ਬਚਤ, ਲਗਭਗ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ, ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਲਗਾ ਦਿੱਤੀ ਸੀ ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਤੋਂ ਡਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ । ਪਿਛਲੇ ਦਸ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਪੈਸਾ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਵਧਿਆ ਜ਼ਰੂਰ, ਪਰ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਥੋੜ੍ਹਾ-ਬਹੁਤ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ ਜਾਂ ਸ਼ੇਅਰ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਰਹੇ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੈਸਾ ਕਿਤੇ ਜ਼ਿਆਦਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਿਆ । ਇਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਪੋਰਟਫੋਲੀਓ ਦਾ ਰਾਜਾ ਨਾ ਬਣਾਓ, ਸਗੋਂ ਇਸਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਵਚ ਵਾਂਗ ਵਰਤੋ ।

4. ਸੋਨਾ ਅਤੇ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ – ਸੱਚ ਕੀ ਹੈ?

ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਪੈਸਿਵ ਇਨਕਮ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਸਾਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਾਂ ਤਾਂ ਗਹਿਣੇ ਜਾਂ ਸਿੱਕੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਸੋਨਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੋਈ ਨਿਯਮਿਤ ਆਮਦਨ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ। ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਉਦੋਂ ਹੀ ਫਾਇਦਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਵੇਚਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਉਸ ਸਮੇਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੀ ਹੈ । ਸਿਰਫ਼ ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ ਹੀ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਬਾਅਦ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵਿਆਜ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਬਾਕੀ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਇਹ ਸਿਰਫ਼ ਵੈਲਿਊ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਹੀ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ।

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਗੱਲ ਸਮਝ ਲਵੋ, ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਕੰਪਾਉਂਡਿੰਗ ਦਾ ਉਹ ਜਾਦੂ ਓਨਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਜਿੰਨਾ ਮਿਊਚੁਅਲ ਫੰਡ ਜਾਂ ਸਟਾਕ ਵਿੱਚ ਚੱਲਦਾ ਹੈ । ਕੰਪਾਊਂਡਿੰਗ ਦਾ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੇ ਪੈਸੇ ‘ਤੇ ਬਣਿਆ ਮੁਨਾਫਾ ਵੀ ਅੱਗੇ ਹੋਰ ਮੁਨਾਫਾ ਬਣਾਉਣ ਲੱਗ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਸੋਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਕੀਮਤ ਵਧਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ‘ਤੇ ਵਿਆਜ ਵਾਲਾ ਚੱਕਰ ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ (ਸਿਵਾਏ SGB ਦੇ ਵਿਆਜ ਹਿੱਸੇ ਦੇ) । ਇਸ ਲਈ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਦੌਲਤ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਮੁੱਖ ਸਾਧਨ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਸਗੋਂ ਦੌਲਤ ਬਚਾਉਣ ਦਾ ਸਾਧਨ ਸਮਝੋ ।

5. ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਣ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਕਿਹੜਾ ਹੈ?

ਇਹ ਸਵਾਲ ਵੀ ਬਹੁਤ ਆਮ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੀਵਾਲੀ ਜਾਂ ਧਨਤੇਰਸ ਦੇ ਨੇੜੇ । ਸੱਚੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਦਾ ਸਹੀ ਸਮਾਂ ਪਛਾਣਨਾ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ, ਇਹ ਵੱਡੇ-ਵੱਡੇ ਮਾਹਿਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ । ਇਸ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਸਮਝਦਾਰੀ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਹੈ ‘ਰੁਪੀ ਕਾਸਟ ਐਵਰੇਜਿੰਗ’, Rupee Cost Averaging ਯਾਨੀ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਇੱਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰਕਮ ਦਾ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦਦੇ ਰਹੋ । ਇਸ ਨਾਲ ਕਦੇ ਮਹਿੰਗਾ ਖਰੀਦੋਗੇ ਕਦੇ ਸਸਤਾ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਔਸਤ ਕੀਮਤ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ।

ਸਰਕਾਰ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਵਾਰ ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਕੱਢਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਕਰਨਾ ਸਮਝਦਾਰੀ ਦਾ ਕੰਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਆਜ ਦਾ ਵਾਧੂ ਫਾਇਦਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਣੇ ਹੀ ਹਨ ਕਿਸੇ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਲਈ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾ ਸਮਝੋ, ਉਸਨੂੰ ਖਰਚਾ ਹੀ ਸਮਝੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵਾਂ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਵੱਖਰਾ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ।

6. ਲੋਕ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਦੇ ਹਨ

ਹੁਣ ਤੱਕ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਅਤੇ ਸਹੀ ਸੋਚ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ, ਹੁਣ ਗੱਲ ਕਰਦੇ ਹਾਂ ਉਹਨਾਂ ਆਮ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਜੋ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਦੁਹਰਾਉਂਦੇ ਹਨ । ਮੈਂ ਖੁਦ ਵੀ ਕਈ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ ਕਰਦੇ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਵਾਰ ਇਹ ਗਲਤੀਆਂ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ ਹੀ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ, ਕਿਸੇ ਦੀ ਬਦਨੀਅਤ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ।

• ਸਿਰਫ਼ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿ ਕੇ ਵਿਆਹ ਲਈ ਜ਼ਿਆਦਾ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦ ਲੈਣਾ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਹੀ ਪੂਰਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਝ ਲੈਣਾ ।
• ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦਾ ਸਰਟੀਫਿਕੇਟ (ਹਾਲਮਾਰਕ) ਦੇਖੇ ਬਿਨਾਂ ਹੀ ਸੋਨਾ ਖਰੀਦ ਲੈਣਾ ।
• ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਰਕਮ ਲਗਾ ਦੇਣਾ, ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਨਾ ਲਗਾਉਣਾ ।
• ਡਿਜੀਟਲ ਗੋਲਡ ਵਿੱਚ ਲੋੜ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੈਸਾ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਪਿਆ ਛੱਡ ਦੇਣਾ ।
• ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਹੀ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਨਿਵੇਸ਼ ਸਮਝ ਕੇ ਬਾਕੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਕਰ ਦੇਣਾ ।

ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗਲਤੀ ਹੈ ਹਾਲਮਾਰਕ ਨਾ ਦੇਖਣਾ । ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੁਣ BIS ਹਾਲਮਾਰਕ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ 6 ਅੰਕਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਲੱਖਣ ਨੰਬਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸਨੂੰ HUID ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਇਸ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ BIS Care ਐਪ ਦੇ ਜ਼ਰੀਏ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ । ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਸਿਰਫ਼ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਕੇ ਬਿਨਾਂ ਹਾਲਮਾਰਕ ਦੇਖੇ ਪੈਸਾ ਦੇ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ ।

7. ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦਦੇ ਸਮੇਂ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਵਿਆਹ-ਸ਼ਾਦੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਮੌਕੇ ਲਈ ਗਹਿਣੇ ਖਰੀਦ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਣਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਠੱਗੀ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਨਾ ਹੋਵੋ । ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹਾਲਮਾਰਕ ਜ਼ਰੂਰ ਦੇਖੋ, ਫਿਰ ਭਾਵ ਦੇ ਬਿੱਲ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਯਾਨੀ 22 ਕੈਰੇਟ ਜਾਂ 18 ਕੈਰੇਟ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ । ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਦੋ-ਤਿੰਨ ਦੁਕਾਨਾਂ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁਕਾਨ ਤੋਂ ਦੁਕਾਨ ਬਹੁਤ ਵੱਖਰਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ।

1. ਹਮੇਸ਼ਾ BIS ਹਾਲਮਾਰਕ ਵਾਲਾ ਸੋਨਾ ਹੀ ਖਰੀਦੋ ਅਤੇ HUID ਨੰਬਰ ਬਿੱਲ ‘ਤੇ ਜ਼ਰੂਰ ਲਿਖਵਾਓ ।
2. ਖਰੀਦਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਸੋਨੇ ਦੀ ਕੀਮਤ ਖੁਦ ਗੂਗਲ ਜਾਂ ਖ਼ਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਚੈੱਕ ਕਰ ਲਵੋ ।
3. ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਅਤੇ ਜੀਐਸਟੀ ਦਾ ਹਿਸਾਬ ਬਿੱਲ ‘ਤੇ ਵੱਖਰੇ-ਵੱਖਰੇ ਲਿਖਵਾਓ, ਗੋਲ-ਮੋਲ ਕੀਮਤ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਨਾ ਕਰੋ ।
4. ਵੇਚਣ ਵੇਲੇ ਦੀ ਵੈਲਿਊ ਬਾਰੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਦੁਕਾਨਦਾਰ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਲਵੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਕਈ ਦੁਕਾਨਾਂ ਵਾਪਸ ਖਰੀਦਣ ਵੇਲੇ ਮੇਕਿੰਗ ਚਾਰਜ ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀਆਂ ।

8. ਇੱਕ ਸਧਾਰਨ ਯੋਜਨਾ ਜੋ ਹਰ ਕੋਈ ਅਪਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ

ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪੂਰੀ ਗੱਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਸੋਚ ਰਹੇ ਹੋ ਕਿ ਹੁਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕਿੱਥੋਂ ਕਰੀਏ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਸਾਦੀ ਜਿਹੀ ਯੋਜਨਾ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ । ਮੰਨ ਲਵੋ ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਆਪਣੀ ਬਚਤ ਦਾ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸੋਨੇ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ । ਇਸ ਵਿੱਚੋਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਹਿੱਸਾ ਡਿਜੀਟਲ ਗੋਲਡ ਵਿੱਚ ਲਗਾਓ ਤਾਂ ਜੋ ਲੋੜ ਪੈਣ ‘ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਵੇਚ ਸਕੋ, ਅਤੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸਾ ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ ਦੀ ਹਰ ਨਵੀਂ ਸੀਰੀਜ਼ ਵਿੱਚ ਲਗਾਉਂਦੇ ਜਾਓ ।

ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਾ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸਾਰਾ ਪੈਸਾ ਇੱਕੋ ਥਾਂ ਫਸੇਗਾ, ਅਤੇ ਨਾ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੀ ਟਾਈਮਿੰਗ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਕਰੋਗੇ । ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਧੀਰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਹੈ । ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਬਾਰ-ਬਾਰ ਫੈਸਲੇ ਬਦਲਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅਕਸਰ ਨੁਕਸਾਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਜਿਹੜੇ ਲੋਕ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਕੇ ਸਾਲਾਂ ਤੱਕ ਉਸ ‘ਤੇ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹੀ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਾਇਦੇ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ ।

9. ਆਖਰੀ ਗੱਲ

ਸੋਨਾ ਸਾਡੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਸਾਡੀਆਂ ਭਾਵਨਾਵਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗਾ । ਪਰ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੱਚਮੁੱਚ ਆਪਣੇ ਪੈਸੇ ਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਵਧਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸੋਨੇ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਗਹਿਣਿਆਂ ਤੱਕ ਸੀਮਤ ਨਾ ਰੱਖੋ । ਸਾਵਰੇਨ ਗੋਲਡ ਬਾਂਡ, ਗੋਲਡ ਈਟੀਐਫ ਵਰਗੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਬਾਰੇ ਜਾਣੋ, ਥੋੜ੍ਹਾ-ਥੋੜ੍ਹਾ ਕਰਕੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਧੀਰਜ ਰੱਖੋ ।

ਯਾਦ ਰੱਖੋ, ਨਿਵੇਸ਼ ਕੋਈ ਦੌੜ ਨਹੀਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਭੱਜਣ ਵਾਲਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬੀ ਯਾਤਰਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਦੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ । ਸੋਨਾ ਇਸ ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡਾ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਾਥੀ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਬਸ਼ਰਤੇ ਤੁਸੀਂ ਇਸਨੂੰ ਸਹੀ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਹੀ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਵਰਤੋ । ਉਮੀਦ ਹੈ ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਲਾਭਦਾਇਕ ਰਹੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜ਼ਰੂਰ ਸਾਂਝੀ ਕਰੋ ।

10. ਬੇਦਾਅਵਾ (Disclaimer)

ਇਹ ਬਲੋਗ ਪੋਸਟ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਜਾਣਕਾਰੀ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਲਿਖੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹ ਨਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਵੇ । ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਕਿਤੇ ਵੀ ਆਪਣਾ ਪੈਸਾ ਲਗਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਨਿੱਜੀ ਵਿੱਤੀ ਸਲਾਹਕਾਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰਾ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰੋ । ਇਸ ਬਲੋਗ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇ ਆਧਾਰ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਲੋਂ ਲਏ ਗਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਫੈਸਲੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਮੁਨਾਫ਼ੇ ਜਾਂ ਨੁਕਸਾਨ (Profit and Loss) ਲਈ ਅਸੀਂ ਜਾਂ ਲੇਖਕ ਕਿਸੇ ਵੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵਾਂਗੇ । ਆਪਣਾ ਨਿਵੇਸ਼ ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੋ ।